Viktig kulturminneverndebatt OG årsmøte Indre Sogn på De Heibergske!

Årsmøtet for Indre Sogn lokallag vert helde onsdag 5.mars klokka 18.00
på De Heibergske Samlinger Sogn Folkemuseum, Kaupanger.

De Heibergske Samlingar og Fortidsminneforeninga i Sogn og Fjordane set kulturminnevern på dagsorden på ein debattkveld onsdag 5.mars klokka 19.00.

Ein viktig debatt kring kor ulikt me ser på verdien av kulturminna våre.

Innleiarar frå Sogndal kommune, Lærdal kommune, Fylkeskommunen og Fortidsminneforeninga.

Programmet for årsmøtet:
Vanlege årsmøtesaker og
Arbeidsplan for 2014 - kom med innspel.

Verdsvevsida til Dei Heibergske med meir info!

På årsmøtet for Ytre Sogn lokallag i Førde i morgon :
Vanlege årsmøtesaker og
orientere om status for planane om Jensbua bygningsvernsenter.
Lenkje til jensbua.no

Jensbua på Fylkesleksikonet

Villa Visnes i Stryn - vår felles arv, eller tapt sak?

Brev frå
Fortidsminneforeninga Sogn og Fjordane og Antikvarisk utval

Til

Stryn kommune
Sogn og Fjordane fylkeskommune

Kaupanger, 19.2.2014

 

Villa Visnes i Stryn – vår felles arv, eller tapt sak?

Det har dei føregåande månadane gått føre seg ei sak kring sveitserstilhotellet Villa Visnes (tidlegare Hotel Central, og seinare Stryn husmorskule). Saka gjeld ombygging og bruksendring av deler av bygget, noko som vil føre til utvendige endringar av bygget som nye verandaer og endra takform på trapperom på austsida.

Teknisk utval i Stryn kommune har gjeve rammeløyve til gjennomføring, der Kulturavdelinga i Sogn og Fjordane fylkeskommune har sendt klage på vedtaket. Grunngjevinga for klagen er brot på verneføresegnene i spesialområdet med føremål kulturminnevern, samt brot på vernestatusen for den konkrete bygningen. Stryn kommune v/Sektorutval for tekniske saker har i vedtak avvist fylkeskommunen sin klage med heimel i Forvaltningslova og at klagefristen ikkje vart overhaldt. Siste formelle rørsle i saka er at Sogn og Fjordane fylkeskommune har påklaga Stryn kommune sin avvisning av klagen.

Tidlegare Hotel Central har nasjonal verneverdi, som sveitserhotell med høg grad av autentisitet i eksteriør, og for ein del også i interiøret. Bygningen fekk, i hovudtrekk, si noverande utforming i 1896 etter ombygging av eit eldre hus. Bygningen fekk då eit karakteristisk hjørnetårn i fire etasjar og mykje utsmykking i fasaden.

I Verneplan for Stryn kommune, er Villa Visnes plassert i verneklasse A. Dette tilseier at bygningen i kulturhistorisk samanheng kan vere av nasjonal interesse. På 1980-tallet vart det gjennomført ei fagleg god restaurering/tilbakeføring av viktige antikvariske element, der m.a. dåverande riksantikvar Stephan Tschudi-Madsen engasjerte seg for eit best mogleg resultat. Slik det framstod etter restaureringa i 1988, vart Hotel Central omtalt som det beste dømet på mellomstort hotell i sveitser-/dragestil som står igjen i Norge i dag.

I samband med istandsetjinga og tilpassing til ny bruk på 1980-talet var både regional og nasjonal kulturminnemynde involvert i form av råd og rettleiing. I denne samanhengen vart eksteriøret og delar av interiøret vurdert som svært verdifulle, og noko som måtte bli bevart, m.a. gjennom tilpassa bruk. I interiøret vart matsalen (King Oscar hall) og trappegangen framheva som særskilt verdifulle. I teikningane til den nye bruken av bygningen på 1980-talet vart det teke omsyn til dette og utarbeida planar som tok vare på både eksteriør og interiør på ein god måte.

 

Noverande eigar, Arne Visnes Berger, har ved fleire høve søkt støtte om tilskot til vedlikehald av bygget, utan å få tilslag på søknadar. I eit brev til Stryn kommune skriv han at det ikkje er haldbart for private huseigarar å ivareta av kulturbygg av nasjonal verdi utan støtte til arbeidet. Han forklarer at han ikkje har moglegheit for å bevare bygningen etter antikvariske prinsipp, og i tråd med føresegnene for spesialområdet. Han oppmoder med det kommunen til å tenke langsiktig med tanke på bruken av bygningen.

Vi ser i desse dagar korleis store ressurssar har vore brukt på å restaurere, og dels rekonstruere Eidsvollsbygningen til den praktbygningen den var i 1814. Dette viser oss at kulturarven har stor verdi for vår felles nasjonale identitet. Slik trur vi også at det er lokalt, der kulturminne og kulturmiljø vil bli sårt sakna dersom dei skulle gå tapt. Storbrannen i Lærdal i januar sette desse kjenslene i oss på prøve, og det rørte ved oss!

I dette høvet er det viktig at det nasjonalt viktige kulturminnet Villa Visnes ikkje må bli øydelagt på grunn av ein strid om formalia og sakshandsamingsfeil mellom Stryn kommune og kulturavdelinga i fylkeskommunen. Her må Riksantikvaren gripe inn og få orden på sakene. Ei mellombels løysing vil vere midlertidig freding, der det samstundes blir lagt planar om vidare oppfølging av vedlikehaldet og ivaretakinga av kulturminnet. Skjer ikkje dette, vil vi bli vitne til at ein del av vår felles identitet går tapt. 

 

Med helsing

Fortidsminneforeninga Sogn og Fjordane og Antikvarisk utval

 

 

Årsmøte for Ytre Sogn og Sunnfjord lokallag

Torsdag 27.februar 2014 kl 19.00
Møtestad: Sunnfjord Næringsutvikling sine lokale i Førde rådhus, Hafstadvegen 42.

Alle medlemmer i Ytre Sogn, Sunnfjord og Nordfjord er kalla inn til årsmøtet.

Vi startar med ei omvisning i det nye Førde rådhus.

Årsmøtet skal handsame desse sakene:

1. Val av møteleiar
2. Årsmelding for 2013
3. Rekneskap for 2013
4. Val av eitt styremedlem for 2 år.
5. Val av 2 varamedlemer for eitt år.
6. Val av valnemnd: 1 person er på val og eitt varamedlem.
7. Val av revisor.
8. Val av 8 utsendingar til årsmøtet i Sogn og Fjordane avdeling
9. Arbeidsplan 2014

Etter årsmøtsakene vil Ove Losnegård orientere om status for planane om Jensbua bygningsvernsenter.
 

Velkomen!

Førde/Kaupanger, 14.02.2014

 Åshild Kjelstad Seljesæter
-leiar-

Jon E Tamnes

-skrivar-

Utløa - Kulturminne for fall? Sundagseminar 1-2014

Komande sundag 9.februar kl. 20.00 vert Sundagseminaret 1-2014 halde i Kyrkjestova i Vik i Sogn.

I det gamle landbruket var utmarka ein viktig del av livsgrunnlaget.
Dei mange utløene  i Vik kommune er synlege minne om storstila slått og lauving i utmarka. No er utløene til overs. Mange er vekke, og fleire vil fylgja.
Kva gjer det med kulturlandskapet vårt ?

Vik Lokalhistoriske arkiv har registrert 850 løer i Vik, Arnafjorden og Vangsnes, og har starta arbeid i Feios. Fresvik skule har  utført registrering i Fresvik.

Program:
- Presentasjon av boka «Utløer i Vik,Vangsnes og Arnafjorden»
- Utløer i Fresvik
- Historie og byggeskikk
- Fotokavalkade, utløequiz, m.m.

Enkel  servering

NB i KYRKJESTOVA !

Vertskap:  Arne Inge Sæbø  og Ottar Wiik
Inngang kr. 40.

Arr.: Vik Lokalhistoriske arkiv og Vik Historielag
 

 Tenoldsmarki

 Hovsåsen

 

Hellane, Framfjorden

Gode råd om energieffektivisering

Korleis syte for å unngå bygningsfysiske skader eller dårleg inneklima?
Korleis best ta vare på verneverdiane til huset.

Sjekk Riksantikvaren sine gode råd om energieffektivisering.

Dugnadskurset i Losjehuset på Lærdalsøyri.

Eit gratistilbod til medlemar om å lære restaurering av vindauge

eller 100 kroner for to dagar inkludert lønsj med kaffi for dei hine.

 Slikt fører også til rekruttering av nye medlemar.

 

Dugnadsdeltakarane vart ynskt hjarteleg velkomne.

Dugnadsfolket var frå fleire nabokommunar.

 

Kurset vart halde av Ove Losnegård,

snikkar, båtbyggar og leiar av Fortidsminneforeninga i Sogn og Fjordane.

 

 

I bøkene Gamle Vinduer og Gamle Trehus

er det særs god og mykje informasjon og framgangsmåtar!

 

 

Det er lauselege planar med eit nytt tilsvarande kurs i januar for både nye og vi vidarekomne elevar.

 

I mellomtida planlegg vi å halde nokre dugnadskveldar/dagar på fleire vindauge og litt anna innvendig arbeid.

Det vart også drøfta innkjøp av meir utstyr til Sogn og Fjordane avd.

slik at medlemar i heile fylket kan låne eller leige ulikt utstyr.

 

Noko må også gjerast av handverkarar.   

2tal elektro innstallerte tildømes ny straum i

Losjehuset på fredag,

difor var det endeleg både lys og varme.

 

 

Varmepistol og skrape fjernar gamal måling, etter at kittlampa har varma kittet nok til at det og glasspikrane kan fjernast.

 

 

Enkelte av trepluggane som held vindauga saman fekk lette hamarslag for å kome innatt i ramma.

 

 

Linoljen vart varma opp av varmepistolen.

Karmane var tørre! 

 

 

Dei vindaugsglasa som ikkje var knuste, vart skrapa fri for gamal linoljekitt og vaska nøye!

 

God kvalitet på linoljekittet, i yoghurtboksen knust kritt som vart knadd inn i kittet om det trongst. 

 

Ei gamal pussemaskin, utan pussepapir, vibrerte vindaugsglasa på plass!

 

 Eit ferdigvibrert vindauge

Glasspikar
 

Glasspikaren vert broten av frå strengen

 

Kitting - nokre hadde lang erfaring og kontroll på å få det fint i hjørna også.

 

Dugnadsarbeid - mange hender på same vindauge

 

Arbeid i felleskap er også nyttig for deling av ny og gamal kunnskap,

og inne i kroken - det var like enkelt å pensle vindaugskarmane med kvistlakk på kne.

Det aller første ferdige vindauga vart ferdig før vi avslutta på laurdagen.

 

Undervisninga var både i felleskap og at dei enkelte elevane

prøvde dei ulike teknikkane på sine vindauge.

 

Arbeidet med meir å skaffe funksjonelle arbeidsbenkar er starta!

Allerførste økt på søndagen var ein kort vindaugshistorikk i frukostrommet på Sanden pensjonat.

 

Losjehus-restaureringa er støtta av Sparebankstiftelsen DNB Nor og Kulturminnefondet.

 Losjehuset er i Lærdal kommune si eiga, Sogn og Fjordane avd har ein avtale om bruk av Losjehuset med forutsetning om at det vert restaurert.

 

 

Husk Dugnadskurset på Lærdalsøyri neste helg!

 

Når fekk du sist tilbod om å lære å restaurere vindauga dine?

Heilt gratis - eller 100 kroner for to dagar inkludert lønsj med kaffi?

 

I føremiddag vert den milde fønvinden

utnytta til å måle dei to nye panelborda på venstre side av døra.

 

Fortidsminneforeninga Sogn og Fjordane avd. arrangerer dugnadskurs i Losjehuset på Lærdalsøyri.

Laurdag 12. oktober kl 10-16 og søndag 13.oktober kl 12-16

 

Bli med på praktisk opplæring i restaurering av gamle vindauge.

Målet for dugnadskurset er å få restaurert nokre av dei gamle vindauga som for tida er plata att etter tidlegare hærverk.

 

Losjehus-restaureringa er støtta av Sparebankstiftelsen DNB Nor og Kulturminnefondet.

 

Dugnadskurset er ved Ove Losnegård,

snikkar, båtbyggar og leiar av Fortidsminneforeninga i Sogn og Fjordane.

 

Arrangementet er ope for alle ( max 12 personar)

Sidan det er eit dugnadskurs er det denne gongen gratis for medlemmer av Fortidsminneforeninga og kr 100 for andre ( gratis for alle under 18 år!)

Dette inkluderer kursing og lønsj med kaffi.
Det er mogeleg å teikne medlemsskap i Fortidsminneforeninga i løpet av kursdagane.

Påmelding via sognogfjordane@fortidsminneforeningen.no eller på tlf 57678840